بسم الله الرحمن الرحيم المكتوب الرابع والأربعون44.Mektup

Kimedir?

إلى المذكور أيضاÖnceki mektubun yazıldığı Şeyh Ferid Buhariye yazılmıştır.

Ne hakkındadır?

 فى مدح خير البشرBeşerin en hayırlısını medih  

عليه وعلى آله الصلاة والسلامSalat ve Selam Rasulullah ve êli üzerine olsun

Daha?

وبيان : أن مصدقيه من خير الأمم

Rasulullah’a tastik edenlerin ümmetlerin en hayırlılarından olduğunu beyan

ومكذبيه من أشرار بنى آدم .Onu yalanlayanların Ademoğlunun en şerlilerinden olduğunu beyan

Daha ne hakkındadır?

 وفى الترغيبTeşvik Hakkındadır  

Neye teşvik?

فى متابعة سنته السنيةSünneti seniyyeye mütebaata teşvik

عليه وعلى آله الصلاة والسلام والتحيةSalat Selam ve Tahiyyat Onun ve ehlinin üzerine olsun.

ورد مكتوبكم الشريفŞerefli mektubunuz geldi

Nerede?

فى أعز الأزمنةZamanların en kıymetlisinde  

وتشرفت بمطالعتهO Mektubu muteala ile müşerref oldum  

الحمد لله سبحانه والمنة Allah sübhanehüye hamd ve minnet,şükür olsun  

على ما حصلتم من ميراث الفقر المحمدى عليه وعلى آله الصلوات والتسليمات ،Fakri Muhammed’iyi “Aleyhi ve êlihissalatü vesselam” elde etmeniz üzerine

ومحبة الفقراءFakirlere Muhabbet  

Daha?

والارتباط بهمOnlar ile irtibat  

Nedendir?

من نتيجة ذلك الفقر ،Şu fakiriğin neticesindendir

ولم أدر ماذا أكتبDaha ziyade ne yazayım bilmiyorum  

Nerede? 

فى جوابهMektubunuzu cevab da  

سوى أن أحررYazmaktan başka

Neyi?

فقرات  Fıkraları(sözleri)

Ne ile?

بعبارة عربيةArabca ibare ile

Öyle sözler ki?

مأثورة فى فضائل جدكم الأعظم خير العرب والعجم Acem ve Arabın en hayırlısı olan ceddinizin s.a.v hakkında rivayet olunan

عليه وعلى آلهRasulullahın ve elinin üzerine olsun

Ne?

من الصلوات أتمها Salatın en etemmi

Daha?

ومن التحيات أكملها ،Tahıyyatın en ekmeli

Daha?

واجعل هذا المكتوبŞu Mektubu kılmaktan başka bilmiyorum

Ne kılmak?

وسيلة لنجاة أخرويةUhrevi necata vesile  

لا أنى أمدح بهÇünkü ben bu mektupla medih etmiyorum  

Kimi?

النبى عليه الصلاة والسلام Nebi Sallellahü Aleyhi ve sellem’i 

بل أمدح بهMuhakkak ben bu Onunla medih ediyorum

Neyi?

مقالىKendi sözümü

( شعر ) .

ما أن مدحتBen medih etmem

Kimi?

محمدMuhammet Aleyhissalatü vesselamı

Ne ile?

بمقالتى Benim sözlerim ile

***

لكن مدحتLakin ben medih ettim

Neyi?

مقالتىBenim sözlerimi

Kim ile?

بمحمدMuhammet Aleyhissalatü vesellem ile

فأقول  Ben derim ki,

وبالله العصمة والتوفيقIsmet ve Tevfik Hz Allah iledir  

أن محمد (١) رسول اللهRasulullah Muhammet Sallahü Aleyhi veselam

Kimdir?

سيد ولد آدم Ademoğlunun efendisi

وأكثر الناس تبعاİnsanların ekserisi tabidir

Nerede?

يوم القيامةKıyamet gününde

وأكرم (٢) الأولين والآخرينEvvelinin ve ahirinin en şereflisidir

على اللهAllahü Teala da “yanında”  

Daha?

وأول (٣) من Kişilerin en evvelidir  

ينشق عنه القبرKendisine kabir açılan  

Daha?

وأول شافعİlk Şefaat edicidir

وأول مشفعilk şefaati kabul olunandır

Daha?

وأول من  Kişilerin en evvelidir

يقرع باب الجنة Cennetin kapısı çalan

فيفتح الله له Allahü Tealanın Onun için cennetin kapısını açar.  

وحامل (٤) لواء الحمدLivâül hamd “ sancağının taşıyandır

Nerede?

يوم القيامة  Kıyamet gününde

Öyle sancak ki,

تحته آدم فمن دونهAltında Adem a.s ve diğerlerinin olduğu  

وهو الذىo ki,

قال عليه الصلاة والسلام "Aleyhissalatü ve sellem buyurdu  

ونحن (٥) الآخرونBiz ahiriniz “son gelenleriz”

ونحن السابقونBiz sabikıniz “önce gelenleriz”

يوم القيامةKıyamet günü

وإنى قائلMuhakkak ben söyleyiciyim

Ne?

قولا Bir söz

غير فخرOnda Kibir yoktur   

وأنا حبيب اللهBen Alllahın habibiyim

وأنا (٦) قائد المرسلينMürselinin önderiyim  

ولا فخرBunda kibir yoktur

وأنا خاتم النبيين  Nebilerin sonuncusuyum

ولا فخرBunda gurur yoktur

 وأنا (٧) محمد بن عبد الله بن عبد المطلب ،Ben Abdulmuttalibin oğlu Abdullahın oğlu Muhammedim(s.a.v)

إن اللهŞübhesiz Allahü Teala

 خلق الخلق  Mahlukatı halk etti

 فجعلنى فى خيرهمBeni onların en hayırlısında kıldı  

ثم جعلهم فريقينSonra onları iki fırka kıldı

 فجعلنى فى خيرهم فرقة Beni en hayırlı olanların fırkasında kıldı

  ثم جعلهم قبائلSonra onları kabilleler kıldı

 فجعلنى فى خيرهم قبيلةBeni en hayırlıların kabilesinde kıldı  

ثم جعلهم بيوتا  Sonra onları evler kıldı

فجعلنى فى خيرهم بيتا  Beni en hayırlıların evinde kıldı

فأنا خيرهمBen onların en hayılısıyım

بيتاEv cihetinden

وخيرهم نفساKişi cihetinden en hayırlısıyım

وأنا (٨) أول الناسBen insanların evveliyim

خروجاًÇıkma cihetinden”diriltme”

Ne zaman?

إذا بعثوا Ba’s olunduklarında

وأنا قائدهمBen onların önderiyim-öncüsüyüm

Nezaman?

إذا وفدواHuzuru ilahiye geldikleri zaman

وأنا خطيبهمBen onların hatibiyim

Ne zaman?

إذ أنصتواSustukları zaman

وأنا شفيعهم Ben onların şefaatcisiyim

Ne zaman?

إذا حبسوا Tutuldukları,hapsolundukları zaman  

وأنا مبشرهمBen onların müjdecisiyim

Nezaman?

إذا يئسواYe’se,ümitsizliğe düştükleri zaman  

ولواء الكرم والمفاتيحLivaül kerem ve anahtarlar

يومئذ   O günde

 بيدى Benim elimdedir

ولواء الحمدLivaül hamd  

يومئذO günde

بيدى Benim elimdedir  

وأنا أكرم ولد آدم على ربىHz Allah ındınde Ben Ademoğlunun en şereflisiyim

يطوف علىّ ألف خادمBin tane hizmetci etrafımda dolanır

كأنهم بيض مكنونSanki onlar gizlenmişi yumurtalar gibidir”Beyaz tenli”

وإذا (٩) كان يوم القيامةKıyamet günü olduğu zaman

كنت أمام النبيينEnbiyanın imamı olurum

Daha?

وخطيبهمOnların hatibi

Daha?

وصاحب شفاعتهم  Onların şefaatçisi

غير فخر "Bunda kibir yoktur

لولاه Eğer O olmasaydı

(١٠)لما خلق الله سبحانه الخلقAllahü Teala mahlukatı yaratmazdı

 ولما أظهر الربوبية ، Rububiyetini izhar etmezdi

وكان (١١) نبيا O Nebi “s.a.v” idi

وآدم بين الماء والطينAdem a.s su ve toprak arasında iken

( شعر ) .

من كانKimin olursa

Ne?

هذا Şu

Nedir olursa?

مقتداهÖncüsü

 بأمره İşinde

*** لن يبقElbette kalmaz

فى قيد الذنوب وأسرهGünahların zincirinde ve esaretinde

فلا جرم  Kuşkusuz ,

يكون  Olur

Kim?

مصدق مثل هذا الرسولŞu Rasulullah gibi birini tastik eden

Öyle Rasul ki,

النبى الكريم سيد البشرBeşerin efendisi şerefli nebi olan

عليه الصلاة والسلام Salat ve Selam Onun üzerine olsun

خير الأمم البتة ،Elbette Ümmetlerin en hayırlısıdır  

ويكون قوله تعالى Allahü Tealanın sözü olur

" كنتم خير أمة أخرجت للناس "İnsanlar içinden çıkartılmış en hayırlı ümmet olmak için vücuda geldiniz

Ne olur?

نقد وقتهم Vakitlerin sermayesi

Daha?

ووصف حالهمOnların Hallerini vasveden  

ويكون مكذبوه عليه الصلاة والسلامAleyhissalatü vesellemı tekzib edenler olur

Nedir olur?

شر بنى آدمAdemoğlunun en şerlisi

ويكون قوله تعالىAllahü Tealalanı kavli olur  

" الأعراب أشد كفرا ونفاقا "Bedeviler küfür ve nifak cihetinden en şiddetlsidir.

Nedir olur?

علامة حالهم ،Hallerine alamet

فيا سعادة من O kimselere ne mutlu ki,

يشرف بدولة اتباع سنته السنية

Onun Sünneti Seniyyesine ittiba devleti ile müşerref oluyor

ومتابعة شريعته المرضية ،Razı olunan şeraitine mutabaat ile

واليومBugün

يقبلKabul olunur

الأمر اليسيرAz bir amel

Öyle amel ki,

المقرونYakın olan

Neye ?

 بتصديق حقية دينه عليه الصلاة والسلامRasulullah alayhis salatü ve sellemın dinini tasdiki hakikisine

مكان العمل الكثيرÇok amel yerine  

ولا غرو ؛ فيه Bunda şaşılacak bir şey yok

ألا ترى Zira sen görmezmisin?

أن أصحاب الكهفAshabı kehf

نالواNail oldular

Neye?

ما نالوا من الدرجاتDerecelerden ulaştıklarına

Neile?

بواسطة حسنة واحدةTek amel vasıtasıyla

وهىO ki,

الهجرة والفرارHicret ve firardır

Kimden?

عن أعداء الله تعالىAllahü Tealanın düşmanlarından

بسبب نور اليقين الإيمانىYakıni iman nuru sebebi ile

 Ne zaman?

وقت استيلاء المعاندين ،Asilerin istilası vaktinde

وهذا  Bu

Ne gibidir?

كما أن العسكرAsker gibidir

Ne zaman?

 إذا صدرت عنهمOnlardan sadır olduğu zaman

Ne?

حركة يسيرةKüçük bir hareket  

Nerede?

حين غلبة الأعداءDüşmanın galib gelme zamanında

واستيلاء المخالفينMuhaliflerin istila ettiği zamanda

تكونolması 

Nedendir?

 من القبول والاعتبار Kabul ve itibar olunur

  بمرتبة لا تبلغهاO mertebeye ulaşamaz

 أضعاف تلك الحركةŞu hareketin kat kat üstünü  

 Ne zaman?

وقت الأمن والاطمئنان .Mutmain ve emniyetli vakitte

( وأيضا )Yine

 أنه صلى الله عليه وسلمRasulullah sallellahü Aleyhi vesellem

 لما كان محبوب رب العالمينVahtaki Alemlerin Rabbının mahbubu oldu  

 لا جرم Kuşkusuz

 يبلغUlaşır

Kim?

 اتباعه صلى الله عليه وسلمSallellahü Aleyhi ve sellem’e tabi  olanlar

Nereye ulaşır?

  مرتبة المحبوبيةMahbubiyyet mertebesine

Ne ile?

بسبب المتابعة ؛Mütabaatı sebebi ile  

فإن المحبZira seven kimse

إذا رأىGördüğü zaman

Ne?

شيأBir şey

Neden?

من شمائل محبوبهSevdiğinin şemailinden  

Kimde?

عند شخصO şahısta

يحب ذلك الشخصO şahsıda sever

بالضرورة Zaruretle

Niçin?

لملابسته بشمائل محبوبه وأخلاقه .Mahbubunun ahlakı ve şemaili ile mülabis olduğu için  

وقس  Sen kıyas et

Neyi?

على ذلك حال المخالفينMuhaliflerin şu halini  

( شعر ) .

رئيس جميع العالمينAlemlerin cemisinin reisi  

Kimdir?

 محمد *** Muhammet Aleyhi ssalatü ve selam 

على رأس أعداهDüşmanlarının başı üzerine 

حصا وترابTaş toprak serpilsin

فإن لم تتيسرEğer müyesser olmazsa

Ne?

الهجرة الظاهريةZahiri hicret

ينبغىLazım gelir

Ne?

أن يراعى الهجرة الباطنيةBatını hicrete riayet

Nasıl?

بكمالها ،Kamil olarak  

وأن يكون معهم Bununla beraber olmak lazımdır

– يعنى مع الناسYani insanlar ile beraber

Nerede?

فى الظاهر –Zahirde

دونهم –Onlarsız olmak lazımdır 

يعنى فى الباطن -*Yani batında  

ولعل اللهUmulur ki Allahü Teala

يحدث بعد ذلك. Bundan sonra ihdas eder

أمرا .Bir iş

وقد أتى موسم النيروز Nevruz mevsimi geldi

ومعلومMa’lum

أن أهل المملكةMemleket ahalisi

يكونون فى تلك الأيامBu günlerde olurlar 

 Ne olurlar?

متفرقى البالAkılları dağınık

 Daha?

ومتشتتى لحالHalleri dağınık olurlar

 فإذا ساعدت إرادة الله سبحانه وتعالى Sübhanehü Teala’nın iradesi müsaade ettiğinde

تتيسر الملاقاةKarşılaşmak müyesser olur

Nerede?

بعد مضى تلك الأحوال .Şu haller geçtikten sonra

وزيادة الإطناب موجبة للملال .Fazla uzatmak bıkkınlağa mucibdir

 ثبتكم الله سبحانه Allah Sübhanehü sizi sabit kılsın

Ne üzerinde?

على جادة آبائكم الكرامŞerefli Ecdadınızın caddesi üzerinde  

والسلام Selam olsun

Kim üzerine?

عليكم وعليهم Sizin ve onların üzerine

Ne zamana kadar?

إلى يوم القيامة .Kıyamet gününe kadar 

Tercüme

44.Mektup,Önceki mektubun yazıldığı Şeyh Ferid Buhariye yazılmıştır.

Beşerin en hayırlısını medih."Salat ve Selam Rasulullah ve êli üzerine olsun." Rasulullah’a tastik edenlerin ümmetlerin en hayırlılarından,Onu yalanlayanların Ademoğlunun en şerlilerinden olduğunu beyan.Ve Sünneti seniyyeye mütebaata teşvik hakkındadır."Salat Selam ve Tahiyyat Onun ve ehlinin üzerine olsun."

Şerefli mektubunuz zamanların en kıymetlisinde geldi.Fakri Muhammed’iyi “Aleyhi ve êlihissalatü vesellem” elde ettiğiniz için Allah sübhanehüye hamd ve minnet,şükür olsun.Fakirlere Muhabbet ve onlar ile irtibat şu fakiriğin neticesindendir.

Mektubunuzu cevabda,Acem ve Arabın en hayırlısı olan ceddinizin s.a.v hakkında rivayet olunan arabca ibare ile sözleri yazmaktan ve Şu Mektubu uhrevi necata vesile kılmaktan başka ziyade ne yazayım bilmiyorum."Salatın etemmi selamın en ekmeli Rasulullahın ve elinin üzerine olsun.Çünkü ben bu mektupla Rasulullah Aeyhissalatü ve selamı medih etmiyorum,O Rasulullah ile kendi sözümü medih ediyorum.

Kendi sözlerim ile Muhammed"s.a.v"i medhetmem

Lakin ben Muhammed"s.a.v" ile sözlerimi medhettim.

Ismet ve tevifik Allahın yardımı  iledir.Derim.

أن محمد رسول الله سيد ولد آدم وأكثر الناس تبعا يوم القيامة

Rasulullah Muhammet Sallahü Aleyhi veselam efendimiz Ademoğlunun efendisidir.Kıyamet gününde İnsanların Ekserisi ona tabidir.

وأكرم الأولين والآخرين على الله

Allah ındınde Evvelinin ve ahirinin en keremidir.

وأول () من ينشق عنه القبر وأول شافع وأول مشفع وأول من يقرع باب الجنة فيفتح الله له

Kendisine kabir açılan kişilerin en evveli şeffat edicilerin ve şefaati kabul olunanların ilki ve Cennetin kapısını çalan kişilerin evveli, Allahü Tealanın Onun için cennetin kapısını açtığı ilk kimsedir.

وحامل () لواء الحمد يوم القيامة تحته آدم فمن دونه وهو الذى قال عليه الصلاة والسلام

Kıyamet gününde Altında Adem a.s ve diğerlerinin olduğu Livâül hamd “ sancağının taşıyandır.

وأنا () قائد المرسلين ولا فخر وأنا خاتم النبيين ولا فخر وأنا () محمد بن عبد الله بن عبد المطلب ، إن الله خلق الخلق فجعلنى فى خيرهم ثم جعلهم فريقين فجعلنى فى خيرهم فرقة ثم جعلهم قبائل فجعلنى فى خيرهم قبيلة ثم جعلهم بيوتا فجعلنى فى خيرهم بيتا فأنا خيرهم بيتا وخيرهم نفسا وأنا () أول الناس خروجاً إذا بعثوا وأنا قائدهم إذا وفدوا وأنا خطيبهم إذ أنصتوا وأنا شفيعهم إذا حبسوا وأنا مبشرهم إذا يئسوا ولواء الكرم والمفاتيح يومئذ بيدى ولواء الحمد يومئذ بيدى وأنا أكرم ولد آدم على ربى يطوف علىّ ألف خادم كأنهم بيض مكنون وإذا () كان يوم القيامة كنت أمام النبيين وخطيبهم وصاحب شفاعتهم غير فخر " لولاه ()لما خلق الله سبحانه الخلق ولما أظهر الربوبية ، وكان () نبيا وآدم بين الماء والطين 

Alayhissalatü veselam buyurdu :

Biz ahiriniz “son gelenleriz” Kıyamet günü Biz sabikıniz “önce gelenleriz” Muhakkak söz söylerim bunda kibir yoktur.

Ben Allahın habibiyim, Mürselinin önderiyim.Bunda kibir yoktur.

Ben Abdulmuttalibin oğlu Abdullahın oğlu Muhammedim(s.a.v).Şübhesiz Allahü Teala Mahlukatı halk etti Beni onların en hayırlısında kıldı.Sonra onları iki fırka kıldı beni en hayırlı olanların fırkasında kıldı,Sonra onları kabileler kıldı Beni en hayırlıların kabilesinde kıldı,Sonra onları evler kıldı beni en hayırlıların evinde kıldı.Ben ev olarak onların en hayırlısıyım ve kişi olarak onların en hayırlısıyım.

İnsanların ba's olundukları zaman ilk diriltileceğim.Huzuru ilahiye geldikleri zaman onların öncüsüyüm.Sustukları zaman onların hatibiyim.Alıkonuldukları zaman oların şefaatçisiyim.Ye'se düştükleri zaman onların müjdecisiym.O günde Livaül kerem, livaiülhamd ve anahtarlar benim elimdedir.Hz Allah ındınde Ben Ademoğlunun en şereflisiyim.Etrafımda Bin tane gizli yumurtalar gibi beyaz “Beyaz tenli” hizmetciler dolanır.

Kıyamet günü olduğu zaman Enbiyanın imamı,hatibi,şefaatçisi olurum.Bunda kibir yoktur.

Allahü teala Rasulullah s.a.v efendimiz olmasaydı mahlukatı yaratmazdı,Rububiyetini izhar etmezdi.

O Adem a.s su ve toprak arasında iken O Peygamberdi.

Kimin öncüsü bu olursa

Günahların zincirinde ve esaretinde asla kalmaz.

Beşerin efendisi şerefli nebi olan Şu Rasulullah "s.a.v" gibi birini tastik eden şübhesiz Ümmetlerin en hayırlısı olur.Allahü Tealanın " كنتم خير أمة أخرجت للناس " İnsanlar içinden çıkartılmış en hayırlı ümmet olmak için vücuda geldiniz. kavli Vakitlerin sermayesi ve onların hallerini vesfeder.

Aleyhissalatü veselamı tekzib edenler Ademoğlunun en şerlisidir.Allahü Tealanın " الأعراب أشد كفرا ونفاقا " Bedeviler küfür ve nifak cihetinden daha şiddetlidirler.Kavli Onların hallerinini alametidir.

Onun Sünneti Seniyyesine ittiba devleti ile Razı olunan şeraitine mutabaat ile müşerref olan kimselere ne mutlu!

Bugün,Rasulullah alayhis salatü ve sellemin dinini tasdiki hakikisine yakın olan az bir amel çok amel yerine kabul olunur.Bunda şaşılacak bir şey yoktur.

Zira Görmezmisin?

Ashabı kehf ulaştığı derecelere Tek amel vasıtasıyla nail oldular.Onlar Asilerin istilası vaktinde yakıni iman nuru sebebi ile Allahü Tealanın düşmanlarından Hicret ve firar ettiler.

Bu şunun gibidir;

Muhaliflerin istila ettiği zamanda,düşmanın galib gelme zamanında askerden sadır olan küçük bir hareket,Mutmain ve emniyetli vakitte Şu hareketin kat kat üstü ulaşamayacağı mertebede makbul ve muteber olur.

Rasulullah sallellahü Aleyhi veselam efendimiz Alemlerin Rabbının mahbubu olunca,kuşkusuz Sallellahü Aleyhi ve sellem’e tabi olanlar mütabaatı sebebi ile kuşkusuz mahbubiyyet mertebesine ulaşır.Zira seven kimse sevdiğinin şemailinden birini bir şahısta gördüğü zaman mahbubunun ahlakı ve şemaili ile mülabis olduğu için zaruretle o şahsıda sever.

O Halde muhaliflerin halini sen kıyas et.

Alemlerin Reisi Muhammet s.a.v dir,

Düşmanlarının başlarına taş ve toprak serpilsin.

Eğer zahiri hicret müyesser olmazsa,batıni hicret’e bikemalihi riayet lazım gelir.Zahirde insanlar ile beraber,batında onlarsız olmaklazımdır.Umulur ki Allahü Teala bundan sonra bir iş ihdas eder.

Allah Sübhanehü sizi kıyamet gününe kadar Şerefli Ecdadınızın caddesi üzerinde sabit kılsın.

(١) قوله أن محمدا رسول الله سيد ولد آدم الخ هذا حديث بين الناس مشهور وفى ألسنتهم مذكور وفى سائر الكتب مسطور روى من طرق متعددة بألفاظ مختلفة وممن رواه مسلم وأبو داود عن أنس رضى الله عنه .

(٢) قوله أكرم الأولين الخ رواه الترمذى والدارمى من حديث ابن عباس رضى الله عنهما .

(٣) قوله أول من ينشق الخ هو فى حديث مسلم وأبى داود .

(٤) قوله لواء الحمد بيدى الخ الترمذى والدارمى من حديث ابن عباس رضى الله عنهما .

(٥) قوله نحن الآخرون الخ الدارمى من حديث عمرو بن قيس رضى الله عنه .

(٦) قوله وأنا قائد أخرجه الدارمى من حديث جابر رضى الله عنه .

(٧) قوله وأنا أول الناس خروجا الخ أخرجه الترمذى والدارمى من حديث أنس رضى الله عنه سند .

(٨) قوله وأنا أول الناس خروجا الخ أخرجه الترمذى والدرامى من حديث أنس رضى الله عنه سند .

(٩) قوله وإذا كان يوم القيامة الخ الترمذى وأحمد وابن ماجه والحاكم من حديث أبى بن كعب رضى الله عنه سند .

(١٠) قوله لولاه لما خلق الله الخ إشاره إلى ما رواه الديلمى فى مسند الفردوس عن ابن عباس رضى الله عنهما يقول الله " وعزتى وجلالى لولاك لما خلقت الدنيا ولولاك لما خلقت الجنة " وأورده فى المواهب معزيا إلى ابن طغربك بلفظ " لولاه ما خلقتك " خطابا لآدم عليه السلام " ولا خلقت سماء ولا أرضا " ثم قال ويشهد لهذا ما رواه الحاكم فى صحيحه عن عمر رضى الله عنه أن آدم رأى اسم محمد مكتوبا على العرش وأن الله قال لآدم " لولا محمد ما خلقتك " قال الزرقانى روى أبو الشيخ والحاكم عن ابن عباس رضى الله عنهما " أوحى الله إلى عيسى آمن بمحمد ومر أمتك أن يؤمنوا به فلولا محمد ما خلقت آدم ولا الجنة ولا النار " الحديث وأقره السبكى فى شفاء الأسقام والبلقينى فى فتاواه ومثله لا يقال رأيا وعند الديلمى عن ابن عباس رضى الله عنهما رفعه " أتانى جبريل فقال أن الله يقول لولاك ما خلقت الجنة ولولاك ما خلفت النار " قلت معنى هذا الحديث لا شبهة فى صحته ومطابقته لنفس الأمر عند كافة الصوفية وعامة من سواهم فهو صحيح إن شاء الله سند .

(١١) قوله وكان نبيا وآدم بين الماء والطين إشارة إلى حديث مشتهر فى الألسنة " كنت نبيا وآدم بين الماء والطين " قال السخاوى نقلا عن ابن حجرانه قوى بهذا القدر . وقال السيوطى لا أصل له بهذا اللفظ ولكن فى الترمذى متى كنت " نبيا قال وآدم بني الروح والجسد " وفى صحيح ابن حبان والحاكم " إنى لمكتوب عند الله خاتم النبيين وإن آدم لمجندل فى طينته والحاصل هذا الحديث كثير الدواران بين الناس خصوصا عند الصوفية .